Thỏa thuận quốc tế đầu tiên về thi hành án dân sự: Dấu ấn hợp tác Việt Nam – Liên bang Nga
07:00 17/08/2025
Vừa qua tại thủ đô Moskva (Liên bang Nga) Cục Quản lý Thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp Việt Nam và Cơ quan Thi hành án Liên bang Nga đã chính thức ký kết Bản ghi nhớ hợp tác song phương, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác tư pháp giữa hai quốc gia có truyền thống hữu nghị bền chặt.
Việc ký kết Bản ghi nhớ nằm trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Liên bang Nga của đoàn công tác Cục Quản lý Thi hành án dân sự do đồng chí Nguyễn Thắng Lợi, Cục trưởng làm trưởng đoàn.
Nền tảng của tình hữu nghị, cầu nối cho hợp tác pháp luật
Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga trong hơn 75 năm qua không chỉ được khẳng định bởi chiều dài lịch sử và tình cảm gắn bó bền chặt giữa hai dân tộc, mà còn ngày càng mở rộng, đi vào chiều sâu trên nhiều lĩnh vực then chốt, trong đó có pháp luật và tư pháp. Trên nền tảng đó, việc Cục Quản lý Thi hành án dân sự Việt Nam và Cơ quan Thi hành án Liên bang Nga tiến tới ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác song phương là một bước đi cụ thể, thiết thực, thể hiện rõ tinh thần chủ động, cầu thị và khát vọng hợp tác thực chất giữa hai cơ quan chuyên môn.
Hoạt động ký kết diễn ra trên cơ sở Chương trình hợp tác giai đoạn 2026–2027 giữa hai Bộ Tư pháp, được thống nhất trong chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Tổng Bí thư Tô Lâm tháng 5/2025. Dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Vladimir Putin, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh và Bộ trưởng Tư pháp Nga Konstantin Chuychenko đã trao đổi, xác nhận Chương trình hợp tác này.
Đây chính là sự tiếp nối sinh động và cụ thể hóa đường lối đối ngoại toàn diện, đồng thời là minh chứng rõ nét cho việc chuyển hóa tầm nhìn chiến lược thành hành động cụ thể trong hợp tác tư pháp quốc tế.
Bản ghi nhớ lần này còn mang ý nghĩa sâu sắc trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hiện thực hóa Nghị quyết số 27-NQ/TW của Trung ương Đảng về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới.
Trong bức tranh tổng thể đó, đối với việc ký kết Bản ghi nhớ, Phía Việt Nam xác định việc nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự là nhiệm vụ then chốt trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc hợp tác với các cơ quan thi hành án có uy tín trên thế giới, trong đó có Cơ quan thi hành án Liên bang Nga - đơn vị đã khẳng định vị thế chuyên môn và vai trò dẫn dắt tại nhiều diễn đàn quốc tế – được coi là cơ hội quan trọng để tiếp thu kinh nghiệm, chuẩn hóa quy trình và nâng cao chất lượng đội ngũ thi hành án dân sự. Đây sẽ là nền móng để xây dựng một lực lượng công chức thi hành án dân sự Việt Nam có năng lực, đạo đức và tính chuyên nghiệp cao, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.
Đồng chí Cục trưởng Cục Quản lý Thi hành án dân sự Nguyễn Thắng Lợi và đồng chí Quyền Giám đốc
Cơ quan Thi hành án liên bang Nga - Vladimir Voronin ký kết Bản ghi nhớ
Ký kết Bản ghi nhớ, hành lang pháp lý cho hợp tác toàn diện và chuyên sâu
Theo nội dung thống nhất trong Bản ghi nhớ, hai bên cam kết thúc đẩy hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực then chốt liên quan đến công tác thi hành án dân sự và hoạt động thừa phát lại. Trọng tâm bao gồm:
Trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, đặc biệt trong việc cải tiến và phát triển hệ thống thi hành án dân sự; hỗ trợ pháp lý cho đội ngũ công chức thi hành án; giám sát quá trình thực thi pháp luật và góp phần hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật trong lĩnh vực này.
Hợp tác kỹ thuật nghiệp vụ, thông qua chia sẻ biện pháp cưỡng chế để xác minh địa chỉ, tài sản và tịch thu tài sản của người phải thi hành án; áp dụng các biện pháp hạn chế đối với hành vi trốn tránh hoặc cản trở việc thi hành án; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, phần mềm và xử lý dữ liệu phục vụ thi hành án dân sự.
Thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành và minh bạch hóa hoạt động thi hành án.
Trao đổi thông tin và tài liệu chuyên ngành, liên quan đến pháp luật, thực tiễn áp dụng và những thay đổi trong thủ tục thi hành án dân sự.
Tổ chức các chương trình học tập và nghiên cứu chung, tạo điều kiện cho công chức thi hành án dân sự hai bên tiếp cận kinh nghiệm thực tiễn, mở rộng hiểu biết về mô hình tổ chức và vận hành hệ thống thi hành án hiện đại.
Phối hợp tổ chức hội nghị, hội thảo, đào tạo và tập huấn chuyên sâu, nhằm tăng cường năng lực, kiến thức và kỹ năng thực hành cho đội ngũ cán bộ, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển chuyên môn bền vững.
Tham gia và đồng tổ chức các sự kiện quốc tế và khu vực, trong đó có các hội nghị chuyên đề, diễn đàn pháp lý và các hoạt động học thuật liên quan đến thi hành án dân sự và thừa phát lại.
Thiết lập cơ chế tham vấn trực tiếp giữa hai bên về các vấn đề chuyên môn trong khuôn khổ hợp tác liên ngành.
Mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực khác mà hai bên cùng quan tâm, dựa trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và hiệu quả thực chất.
Tất cả hoạt động được triển khai trên cơ sở bình đẳng, không ràng buộc theo điều ước quốc tế, nhưng lại thể hiện ý chí chính trị rõ ràng và cam kết hành động cụ thể.
Dấu ấn nổi bật trong công tác hợp tác quốc tế
Trong nhiều năm qua, Bộ Tư pháp Việt Nam luôn coi hợp tác quốc tế là một trụ cột chiến lược nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước, tiếp thu kinh nghiệm tiên tiến và thúc đẩy cải cách pháp luật, cải cách tư pháp. Thông qua mạng lưới hợp tác song phương và đa phương với nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ và tổ chức quốc tế, Bộ Tư pháp đã từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam như một đối tác tin cậy, chủ động và có trách nhiệm trong cộng đồng pháp lý quốc tế. Hoạt động hợp tác không chỉ tập trung vào trao đổi chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực mà còn mở rộng sang nghiên cứu pháp luật và tham gia xây dựng các chuẩn mực pháp lý chung.
Trong bức tranh hợp tác quốc tế đó, Liên bang Nga luôn là một đối tác quan trọng, có mối quan hệ gắn bó và nền tảng hợp tác vững chắc với Việt Nam. Tại cuộc hội đàm song phương vào hồi tháng 5/2025, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Nguyễn Hải Ninh và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Liên bang Nga Konstantin Anatolyevich Chuychenko đã thống nhất tăng cường triển khai Chương trình hợp tác đã ký, hướng tới hiệu quả thực chất và bền vững. Các nội dung ưu tiên gồm: mở rộng đào tạo sau đại học cho cán bộ ngành Tư pháp; thúc đẩy trao đổi sinh viên luật bằng tiếng Nga; và phát triển hợp tác trong các nghề luật như thừa phát lại, công chứng, luật sư... Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cũng nhấn mạnh cần phát huy vai trò Tổ công tác hỗn hợp Việt – Nga như một cơ chế phối hợp thường xuyên, góp phần giải quyết kịp thời các vấn đề kỹ thuật, pháp lý và đào tạo, từ đó đưa hợp tác đi vào chiều sâu, gắn kết và hiệu quả hơn.
Trước đó, năm 2023, thực hiện Kế hoạch hoạt động năm 2023 của Nhóm chuyên gia Việt Nam của Tổ công tác hỗn hợp Việt Nam – Liên bang Nga, Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Liên bang Nga cũng đã phối hợp tổ chức Tọa đàm chuyên đề “Kinh nghiệm quốc tế trong nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự và ứng dụng công nghệ số”. Sự kiện này đã tạo cơ hội để các chuyên gia hai nước trao đổi trực tiếp về mô hình quản lý, phương pháp nghiệp vụ tiên tiến và các giải pháp công nghệ trong xác minh, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự.
Theo nội dung thống nhất trong Bản ghi nhớ, hai bên cam kết thúc đẩy hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực then chốt liên quan đến công tác thi hành án dân sự và hoạt động thừa phát lại. Trọng tâm bao gồm:
Trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, đặc biệt trong việc cải tiến và phát triển hệ thống thi hành án dân sự; hỗ trợ pháp lý cho đội ngũ công chức thi hành án; giám sát quá trình thực thi pháp luật và góp phần hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật trong lĩnh vực này.
Hợp tác kỹ thuật nghiệp vụ, thông qua chia sẻ biện pháp cưỡng chế để xác minh địa chỉ, tài sản và tịch thu tài sản của người phải thi hành án; áp dụng các biện pháp hạn chế đối với hành vi trốn tránh hoặc cản trở việc thi hành án; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, phần mềm và xử lý dữ liệu phục vụ thi hành án dân sự.
Thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành và minh bạch hóa hoạt động thi hành án.
Trao đổi thông tin và tài liệu chuyên ngành, liên quan đến pháp luật, thực tiễn áp dụng và những thay đổi trong thủ tục thi hành án dân sự.
Tổ chức các chương trình học tập và nghiên cứu chung, tạo điều kiện cho công chức thi hành án dân sự hai bên tiếp cận kinh nghiệm thực tiễn, mở rộng hiểu biết về mô hình tổ chức và vận hành hệ thống thi hành án hiện đại.
Phối hợp tổ chức hội nghị, hội thảo, đào tạo và tập huấn chuyên sâu, nhằm tăng cường năng lực, kiến thức và kỹ năng thực hành cho đội ngũ cán bộ, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển chuyên môn bền vững.
Tham gia và đồng tổ chức các sự kiện quốc tế và khu vực, trong đó có các hội nghị chuyên đề, diễn đàn pháp lý và các hoạt động học thuật liên quan đến thi hành án dân sự và thừa phát lại.
Thiết lập cơ chế tham vấn trực tiếp giữa hai bên về các vấn đề chuyên môn trong khuôn khổ hợp tác liên ngành.
Mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực khác mà hai bên cùng quan tâm, dựa trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và hiệu quả thực chất.
Tất cả hoạt động được triển khai trên cơ sở bình đẳng, không ràng buộc theo điều ước quốc tế, nhưng lại thể hiện ý chí chính trị rõ ràng và cam kết hành động cụ thể.
Dấu ấn nổi bật trong công tác hợp tác quốc tế
Trong nhiều năm qua, Bộ Tư pháp Việt Nam luôn coi hợp tác quốc tế là một trụ cột chiến lược nhằm nâng cao năng lực quản lý nhà nước, tiếp thu kinh nghiệm tiên tiến và thúc đẩy cải cách pháp luật, cải cách tư pháp. Thông qua mạng lưới hợp tác song phương và đa phương với nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ và tổ chức quốc tế, Bộ Tư pháp đã từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam như một đối tác tin cậy, chủ động và có trách nhiệm trong cộng đồng pháp lý quốc tế. Hoạt động hợp tác không chỉ tập trung vào trao đổi chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực mà còn mở rộng sang nghiên cứu pháp luật và tham gia xây dựng các chuẩn mực pháp lý chung.
Trong bức tranh hợp tác quốc tế đó, Liên bang Nga luôn là một đối tác quan trọng, có mối quan hệ gắn bó và nền tảng hợp tác vững chắc với Việt Nam. Tại cuộc hội đàm song phương vào hồi tháng 5/2025, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Nguyễn Hải Ninh và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Liên bang Nga Konstantin Anatolyevich Chuychenko đã thống nhất tăng cường triển khai Chương trình hợp tác đã ký, hướng tới hiệu quả thực chất và bền vững. Các nội dung ưu tiên gồm: mở rộng đào tạo sau đại học cho cán bộ ngành Tư pháp; thúc đẩy trao đổi sinh viên luật bằng tiếng Nga; và phát triển hợp tác trong các nghề luật như thừa phát lại, công chứng, luật sư... Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cũng nhấn mạnh cần phát huy vai trò Tổ công tác hỗn hợp Việt – Nga như một cơ chế phối hợp thường xuyên, góp phần giải quyết kịp thời các vấn đề kỹ thuật, pháp lý và đào tạo, từ đó đưa hợp tác đi vào chiều sâu, gắn kết và hiệu quả hơn.
Trước đó, năm 2023, thực hiện Kế hoạch hoạt động năm 2023 của Nhóm chuyên gia Việt Nam của Tổ công tác hỗn hợp Việt Nam – Liên bang Nga, Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Liên bang Nga cũng đã phối hợp tổ chức Tọa đàm chuyên đề “Kinh nghiệm quốc tế trong nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự và ứng dụng công nghệ số”. Sự kiện này đã tạo cơ hội để các chuyên gia hai nước trao đổi trực tiếp về mô hình quản lý, phương pháp nghiệp vụ tiên tiến và các giải pháp công nghệ trong xác minh, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự.
Tọa đàm chuyên đề “Kinh nghiệm quốc tế trong nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự và ứng dụng công nghệ số”
giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Liên bang Nga năm 2023. Ảnh Cổng thông tin Bộ Tư pháp
Từ bước đệm và nền tảng vững chắc đó tiến tới việc Cục Quản lý Thi hành án dân sự ký kết Bản ghi nhớ hợp tác với Cơ quan Thi hành án Liên bang Nga, đây chính là dấu mốc khẳng định năng lực kết nối, hội nhập và triển khai thực chất các chương trình hợp tác quốc tế của Bộ Tư pháp nói chung và của Cục nói riêng. Thỏa thuận quốc tế này không chỉ góp phần chuẩn hóa quy trình, hiện đại hóa hệ thống thi hành án mà còn nâng cao chất lượng, tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.
Có thể khằng định rằng, sự gắn kết giữa chiến lược hợp tác quốc tế của Bộ Tư pháp và nỗ lực triển khai thực tiễn của Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã tạo nên một dòng chảy thống nhất, vừa nâng cao vị thế pháp luật Việt Nam trên trường quốc tế, vừa củng cố nền tảng cho công tác thi hành án dân sự trong nước ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả và hội nhập sâu rộng.
Việc ký kết Bản ghi nhớ với Cơ quan Thi hành án Liên bang Nga không chỉ là hoạt động hợp tác song phương, mà còn là minh chứng sinh động cho đường lối đối ngoại toàn diện của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực pháp luật, tư pháp. Đây là bước đi cụ thể hóa chủ trương của Nghị quyết 66-NQ/TW, đồng thời khẳng định sự trưởng thành và hội nhập mạnh mẽ của ngành thi hành án dân sự Việt Nam trên trường quốc tế.
Có thể khằng định rằng, sự gắn kết giữa chiến lược hợp tác quốc tế của Bộ Tư pháp và nỗ lực triển khai thực tiễn của Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã tạo nên một dòng chảy thống nhất, vừa nâng cao vị thế pháp luật Việt Nam trên trường quốc tế, vừa củng cố nền tảng cho công tác thi hành án dân sự trong nước ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả và hội nhập sâu rộng.
Việc ký kết Bản ghi nhớ với Cơ quan Thi hành án Liên bang Nga không chỉ là hoạt động hợp tác song phương, mà còn là minh chứng sinh động cho đường lối đối ngoại toàn diện của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực pháp luật, tư pháp. Đây là bước đi cụ thể hóa chủ trương của Nghị quyết 66-NQ/TW, đồng thời khẳng định sự trưởng thành và hội nhập mạnh mẽ của ngành thi hành án dân sự Việt Nam trên trường quốc tế.
Lê Liên
Địa chỉ: Số 15A, đường Nguyễn Văn Cừ, phường An Bình, thành phố Cần Thơ.
Điện thoại: 0292.3821.974..
Thư điện tử: cantho@moj.gov.vn