Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động
Theo Cục trưởng Nguyễn Thắng Lợi, Luật THADS 2025 được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 10 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Luật mới gồm 5 chương, 116 điều (giảm 4 chương và 64 điều so với Luật THADS 2008), phản ánh nỗ lực cải cách và tinh gọn mạnh mẽ.
Về mô hình tổ chức, hệ thống THADS được tổ chức thống nhất một cấp từ trung ương đến địa phương; tại địa phương có các phòng THADS khu vực trực thuộc cơ quan THADS cấp tỉnh. Trưởng phòng THADS khu vực được bổ nhiệm là chấp hành viên trưởng (chức danh tư pháp mới) để tăng cường chỉ đạo nghiệp vụ và phối hợp hiệu quả với các cơ quan tố tụng trên địa bàn.
Luật cũng làm rõ vai trò của chính quyền địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác THADS (nhất là UBND cấp xã và các cơ quan chuyên môn), đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm phối hợp, hỗ trợ của cơ quan, tổ chức liên quan. Đối với vật chứng, luật quy định tiếp tục lưu giữ tại kho của công an, quân đội hoặc cơ quan tiến hành tố tụng đến khi bản án có hiệu lực, giảm việc di chuyển qua nhiều kho, tiết kiệm chi phí - nhân lực và bảo đảm an toàn.
Hai mũi nhọn đột phá: Chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục
Chuyển đổi số được thể chế hóa theo hướng công nhận giá trị pháp lý của văn bản, tài liệu và quy trình thực hiện trên môi trường số; việc thông báo, xác minh, thanh toán tiền thi hành án có thể thực hiện qua phương tiện điện tử. Một số quy định về chuyển đổi số có hiệu lực sớm từ ngày 20/01/2026.
Cuối năm 2025, hệ thống THADS đã kích hoạt và triển khai nền tảng số trong lĩnh vực THADS; phạm vi triển khai toàn quốc (Cục Quản lý THADS, 34 tỉnh, thành và 355 phòng THADS khu vực), với hơn 6.800 người dùng. Quy trình nghiệp vụ được số hóa; dữ liệu cập nhật theo thời gian thực, bảo đảm an toàn - an ninh thông tin.
Người dân và doanh nghiệp được cung cấp dịch vụ nộp - nhận tiền thi hành án trực tuyến, không bị giới hạn bởi không gian, thời gian hay địa lý; cắt giảm thủ tục hành chính, thuận tiện tra cứu hồ sơ/kết quả thi hành án qua VNeID hoặc cổng dịch vụ công trực tuyến. Thời gian xử lý và độ chính xác được cải thiện nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ nghiệp vụ, giảm tải báo cáo thống kê và nâng cao hiệu quả điều hành.
Xã hội hóa hoạt động thi hành án: Thừa hành viên và văn phòng THADS
Trong bài phỏng vấn, Cục trưởng Nguyễn Thắng Lợi nhấn mạnh, để xã hội hóa hoạt động thi hành án, Luật THADS 2025 đổi tên “thừa phát lại” thành “thừa hành viên” và “văn phòng thừa phát lại” thành “văn phòng THADS” nhằm bảo đảm tính phổ thông, dễ hiểu và phù hợp hơn với tổ chức THADS ngoài nhà nước (chức năng cơ bản vẫn giữ như quy định hiện hành).
Văn phòng THADS tổ chức thi hành án theo yêu cầu của đương sự, không thi hành các vụ việc chủ động. Luật cũng mở rộng thêm 4 thẩm quyền cho thừa hành viên: ra quyết định thi hành án; đề nghị tòa án xác định, phân chia, xử lý tài sản chung; yêu cầu tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu; yêu cầu tòa án giải quyết tranh chấp tài sản thi hành án.
Triển khai thi hành Luật: các mốc việc trọng tâm 2026-2028
Cục trưởng Nguyễn Thắng Lợi cũng cho biết, Cục Quản lý THADS đã tham mưu xây dựng kế hoạch triển khai thi hành luật; trọng tâm là tuyên truyền, phổ biến; biên soạn tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ; hoàn thiện và vận hành nền tảng số và cơ sở dữ liệu THADS.
Dự kiến từ nay đến cuối năm 2026, sẽ tham mưu ban hành 3 nghị định và 8 thông tư/thông tư liên tịch; đồng thời phối hợp ban hành thêm 10 thông tư có liên quan. Các mốc quan trọng: hoàn thành chuyển đổi tên gọi thừa hành viên và văn phòng THADS trước 01/7/2027; chuyển giao kho vật chứng về Bộ Công an trước 01/7/2028.
Nguồn: Báo Pháp Luật TP.HCM (plo.vn) - bài “Luật Thi hành án dân sự 2025 tạo đột phá cho hoạt động thi hành án”, đăng ngày 23/01/2026.
https://plo.vn/luat-thi-hanh-an-dan-su-2025-tao-dot-pha-cho-hoat-dong-thi-hanh-an-post892625.html?gidzl=0sQoIoWJxKK3VxjBBGJeGmT-lqqn2k4GId6r46jGjqf78kCGQW7X7aHslnLl1xmP4tVY63KOGcSvAXJbH0