- Người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương chính thức thuộc diện đối tượng mới tham gia BHXH bắt buộc từ 01/7/2025 theo quy định tại điểm n khoản 1 Điều 2 Luật BHXH. Theo đó hướng dẫn tại điểm b khoản 3 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, nếu các cá nhân này đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật BHXH, thì việc tham gia BHXH sẽ được xác lập theo thứ tự ưu tiên tương ứng với nhóm được liệt kê trước trong quy định, nhằm bảo đảm tính thống nhất và tránh trùng lặp nghĩa vụ.

          Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH nhằm tăng cường độ bao phủ an sinh xã hội, bảo vệ quyền lợi cho người lao động, đặc biệt là những người thuộc nhóm đối tượng trước đây chưa được tham gia hoặc gặp khó khăn trong việc tham gia BHXH. Hướng đến việc đảm bảo an sinh lâu dài cho người lao động, bao gồm cả những người làm việc theo hình thức phi chính thức.

          2. Đối tượng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc

          Thử việc không phải đóng BHXH: Tại khoản 5 Điều 3 Nghị định này cũng nêu người lao động thử việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

          Điểm mới này nhằm làm rõ ranh giới giữa hợp đồng thử việc hợp pháp với những thỏa thuận lao động khác mang bản chất của quan hệ làm việc có trả công, trả lương, chịu sự điều hành, giám sát những trường hợp này vẫn thuộc diện bắt buộc tham gia BHXH theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH. Việc phân biệt rõ ràng sẽ giúp người sử dụng lao động và người lao động tránh được cách hiểu sai, từ đó đảm bảo thực hiện đúng nghĩa vụ pháp luật về bảo hiểm.

          - Mở rộng các trường hợp phải truy thu, truy đóng BHXH như:

          + Việc điều chỉnh tăng tiền lương có hiệu lực hồi tố, làm thay đổi mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc;
          + Người lao động Việt Nam đi làm việc tại nước ngoài, nếu được gia hạn hoặc ký mới hợp đồng tại nước tiếp nhận, sẽ thực hiện truy đóng BHXH sau khi về nước.
          + Bổ sung trường hợp chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp có hưởng lương không đóng BHXH đúng thời hạn quy định tại điểm b khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024, sẽ phải thực hiện truy đóng theo quy định mới.
          So với Nghị định 115/2015/NĐ-CP trước đây, nội dung sửa đổi lần này thể hiện bước tiến trong việc kiểm soát chặt chẽ các trường hợp phát sinh nghĩa vụ đóng BHXH nhằm đảm bảo công bằng và tránh thất thoát quỹ BHXH.
          - Rút ngắn thời hạn truy đóng BHXH bắt buộc để không bị tính lãi chậm đóng:
          +Một thay đổi đáng chú ý là rút ngắn thời gian truy đóng BHXH để được miễn tính lãi. Như thời hạn truy đóng theo quy định mới được giới hạn là đến hết ngày cuối cùng của tháng kế tiếp kể từ tháng ban hành quyết định điều chỉnh tăng tiền lương. Trước đây theo Nghị định 115 quy định là sau 6 tháng kể từ ngày có quyết định điều chỉnh tăng tiền lương tháng đóng BHXH cho người lao động.

          - Tạm dừng nghĩa vụ đóng BHXH trong thời gian đình chỉ: Trong thời gian người lao động bị tạm đình chỉ công việc từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì người lao động và người sử dụng lao động sẽ được tạm dừng đóng BHXH bắt buộc trong khoản thời gian này;

          - Trường hợp được trả đủ lương cho thời gian đình chỉ:

          Sau thời gian tạm đình chỉ công việc từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng mà người lao động được người sử dụng lao động trả đủ tiền lương cho thời gian bị tạm đình chỉ công việc thì thực hiện việc đóng bù BHXH bắt buộc cho thời gian bị tạm đình chỉ công việc.

          Thời hạn đóng bù chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo tháng kết thúc việc tạm dừng đóng. Số tiền đóng bù của những tháng tạm dừng đóng bằng số tiền phải đóng BHXH bắt buộc theo quy định tại Điều 33 và Điều 34 của Luật BHXH.

          Trường hợp sau thời hạn đóng bù chậm nhất, người sử dụng lao động và người lao động mới đóng bù cho những tháng tạm dừng đóng thì thực hiện theo quy định tại Điều 40 và Điều 41 của Luật BHXH;

          - Trường hợp không được trả đủ lương

          Trường hợp sau thời gian tạm đình chỉ công việc từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng mà người lao động không được người sử dụng lao động trả đủ tiền lương cho thời gian bị tạm đình chỉ công việc thì không thực hiện việc đóng bù BHXH bắt buộc cho thời gian bị tạm đình chỉ công việc.