Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bài viết làm rõ vai trò của công tác thi hành án dân sự trong hiện thực hóa đường lối của Đảng và các định hướng lớn của Đại hội XIV. Qua đó khẳng định thi hành án dân sự là khâu tổ chức thực hiện pháp luật, trực tiếp bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và hiệu lực của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Tư tưởng Hồ Chí Minh – nền tảng cho xây dựng Nhà nước pháp quyền và công tác thi hành án dân sự
Ngay từ những ngày đầu của Nhà nước cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng tư tưởng cho việc xây dựng Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, đề cao kỷ cương, phép nước đi đôi với bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Người yêu cầu pháp luật phải nghiêm minh nhưng nhân văn; cán bộ tư pháp phải “phụng công, thủ pháp, chí công vô tư”.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đến nay vẫn giữ nguyên giá trị thời sự sâu sắc, là kim chỉ nam cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật trong điều kiện mới. Đối với ngành tư pháp, đặc biệt là lĩnh vực thi hành án dân sự, tư tưởng đó thể hiện ở yêu cầu xuyên suốt: pháp luật không chỉ được ban hành đầy đủ mà phải được tổ chức thực hiện nghiêm chỉnh, thống nhất, công bằng, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân và lợi ích của Nhà nước.

Box 1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về pháp luật
“Pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ gian ác, đồng thời phải khoan hồng đối với người biết hối cải; mục đích cuối cùng là giữ vững kỷ cương, bảo vệ quyền lợi của Nhân dân.”
(Hồ Chí Minh)
Đại hội XIV của Đảng – chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện pháp luật, lấy thi hành án dân sự làm thước đo
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định rõ yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; trong đó nhấn mạnh đột phá thể chế và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm.
Tinh thần đổi mới của Đại hội XIV thể hiện rõ ở việc chuyển mạnh từ tư duy “xây dựng cho đủ luật” sang “tổ chức thực hiện pháp luật đến cùng”, coi kết quả thực thi là thước đo chủ yếu của chất lượng thể chế. Đối với lĩnh vực thi hành án dân sự, đây là yêu cầu mang tính quyết định, bởi nếu các bản án, quyết định của Tòa án không được tổ chức thi hành nghiêm túc, kịp thời thì pháp luật sẽ không phát huy được hiệu lực trong đời sống xã hội, niềm tin của Nhân dân vào công lý và kỷ cương pháp luật sẽ bị suy giảm.
Vì vậy, nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự chính là biểu hiện trực tiếp của việc hiện thực hóa đường lối của Đảng và Nghị quyết Đại hội XIV, góp phần khẳng định tính nghiêm minh của pháp luật và hiệu lực quản lý nhà nước bằng pháp luật.
Box 2. Định hướng của Đại hội XIV
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định: đột phá thể chế là nền tảng của mọi cải cách; chuyển trọng tâm từ ban hành sang tổ chức thực hiện pháp luật; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của người đứng đầu trong thực thi pháp luật.
Thi hành án dân sự – cầu nối trực tiếp giữa ý Đảng và cuộc sống
Thực tiễn khẳng định, đường lối, chủ trương của Đảng chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được thể chế hóa đầy đủ và tổ chức thực hiện nghiêm túc. Trong chuỗi đó, thi hành án dân sự là khâu cuối, mang tính kiểm chứng trực tiếp, bảo đảm các quyết định của Tòa án được thực thi trên thực tế.
Những năm qua, cùng với việc đổi mới công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật, hệ thống thi hành án dân sự đã tập trung xử lý các vụ việc phức tạp, kéo dài, nhất là các vụ án tham nhũng, kinh tế; qua đó góp phần thu hồi tài sản cho Nhà nước, củng cố kỷ cương pháp luật và niềm tin của Nhân dân, thể hiện rõ quyết tâm chính trị của Đảng trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Cục Quản lý Thi hành án dân sự hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV bằng kỷ luật thực thi pháp luật
Quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và lời hiệu triệu của Tổng Bí thư về yêu cầu chuyển mạnh từ khí thế chính trị sang kỷ luật thực thi, Bộ Tư pháp xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm của ngành là tổ chức thực hiện pháp luật một cách nghiêm minh, thực chất, lấy kết quả thực thi làm thước đo hiệu quả lãnh đạo và quản lý nhà nước.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Tư pháp, Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã chủ động bám sát các văn kiện, nghị quyết của Đảng, tập trung rà soát, xây dựng và hoàn thiện các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự năm 2025, bảo đảm các quy định có tính khả thi cao, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, tạo điều kiện để luật được thi hành ngay sau khi có hiệu lực.
Từ yêu cầu chuyển tư duy “ban hành cho đủ” sang “thực thi đến cùng”, công tác xây dựng văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự năm 2025 được định hướng theo hướng tăng cường quy định trực tiếp áp dụng, gắn với cơ chế tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Đây chính là biểu hiện sinh động của việc hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV trong lĩnh vực thi hành án dân sự.
Box 3. Từ khí thế chính trị đến kỷ luật thực thi
“Khí thế chính trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể, thành kỷ luật thực thi nghiêm minh; lấy kết quả thực hiện làm thước đo năng lực lãnh đạo, năng lực quản trị và trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi ngành.”
— Tổng Bí thư Tô Lâm
(Theo Báo điện tử Chính phủ, tháng 01/2026)
Dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy Cục Quản lý Thi hành án dân sự, nhiệm vụ xây dựng và tổ chức thực hiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự năm 2025 được xác định là trọng tâm chính trị trong năm 2026 và các năm tiếp theo, gắn chặt xây dựng thể chế với tổ chức thực hiện, bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và hiệu lực thi hành pháp luật trong toàn hệ thống.
Phát huy vai trò thi hành án dân sự trong giai đoạn phát triển mới
Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò của thi hành án dân sự như một thước đo sinh động của kỷ cương pháp luật và năng lực quản trị nhà nước bằng pháp luật.
Phát huy truyền thống vẻ vang của Đảng, toàn ngành tư pháp, trong đó có hệ thống thi hành án dân sự, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng vững mạnh.

---

Tài liệu tham khảo