Khối lượng công việc tăng đột biến, nhiều đại án phức tạp chưa từng có tiền lệ, nguồn nhân lực lại thiếu hụt nghiêm trọng, đó là những thách thức lớn mà hệ thống Thi hành án dân sự phải đối mặt trong năm 2025. Thế nhưng, với quyết tâm mạnh mẽ, nỗ lực đồng lòng của toàn hệ thống cùng sự chỉ đạo sát sao quyết liệt từ Bộ Tư pháp, công tác THADS năm 2025 đã vượt qua mọi trở ngại, hoàn thành và vượt các chỉ tiêu nhiệm vụ được Quốc hội giao.
Kết quả vượt chỉ tiêu trong bối cảnh nhiều thách thức
Theo thông tin từ Cục Quản lý Thi hành án dân sự (THADS), Bộ Tư pháp, năm 2025, chỉ tiêu nhiệm vụ THADS được Quốc hội giao là 83,90% về việc; 51,90% về tiền. Cho đến nay, kết quả thực hiện chỉ tiêu nhiệm vụ đã vượt chỉ tiêu Quốc hội giao cả về việc và về tiền, cụ thể: thi hành xong trên 577 nghìn việc, vượt 0,35% chỉ tiêu được giao; thi hành xong trên 150 nghìn tỷ, vượt 4,23% chỉ tiêu được giao.
Đây là kết quả rất đáng ghi nhận đối với ngành Tư pháp, nhất là trong bối cảnh nhiệm vụ năm nay diễn ra với áp lực công việc đặc biệt lớn. Số lượng vụ việc thụ lý trong năm về tiền đều tăng hơn so với năm 2024, bên cạnh đó, nhiều “đại án” có quy mô chưa từng có phát sinh, điển hình như vụ Trương Mỹ Lan cùng đồng phạm với trên 43.000 người bị hại, giá trị thi hành hơn 50.000 tỷ đồng và hàng nghìn bất động sản phải xử lý trên phạm vi cả nước. Chưa kể, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp mới triển khai đòi hỏi tái thiết lập cơ chế phối hợp, trong khi gần 1.000 Chấp hành viên đã được giải quyết chế độ nghỉ theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP, gây thiếu hụt nghiêm trọng về nhân lực.
“Trong bối cảnh khó khăn trên, việc hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu đề ra càng cho thấy nỗ lực vượt bậc của hệ thống thi hành án dân sự cả nước. Thành tích này không chỉ mang ý nghĩa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao, mà còn góp phần thu hồi hiệu quả tài sản cho Nhà nước và người dân, củng cố niềm tin vào tính nghiêm minh của pháp luật”, Cục trưởng Cục Quản lý thi hành án dân sự Nguyễn Thắng Lợi khẳng định.
   Chỉ đạo quyết liệt, giải pháp đồng bộ tạo sức bật mới
Kết quả nổi bật mà hệ thống THADS đạt được trong năm 2025 có được nhờ sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt và hiệu quả của Bộ Tư pháp, sự quyết tâm, đồng thuận cao của toàn hệ thống trong việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đột phá.
Trước yêu cầu đổi mới từ việc triển khai mô hình tổ chức mới, Bộ Tư pháp đã kịp thời kiện toàn tổ chức, bổ nhiệm lãnh đạo tại 34 THADS tỉnh, thành phố đồng thời giải quyết chế độ, chính sách cho đội ngũ công chức, người lao động dôi dư, bảo đảm ổn định bộ máy và giữ vững tinh thần công chức, viên chức.
Cùng với đó, Cục Quản lý THADS đã chủ động tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành, giám sát chặt chẽ các chỉ số toàn hệ thống hằng ngày; thành lập các đoàn công tác trực tiếp hỗ trợ địa phương; tổ chức hội nghị trực tuyến để tháo gỡ khó khăn, đồng thời biên soạn, phát hành bản điện tử “Cẩm nang hướng dẫn thực hiện mô hình cơ quan thi hành án dân sự một cấp tại địa phương”. Từ đó, các cơ quan THADS địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền và các ban, ngành hữu quan, tạo nên sức bật mới, mạnh mẽ hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, góp phần hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu được giao.  
Đáng chú ý, việc vận hành mô hình cơ quan Thi hành án dân sự một cấp, bỏ khâu trung gian đã giúp bộ máy cơ quan THADS ở địa phương tinh gọn, quản lý tập trung, cơ cấu lại nguồn nhân lực, tập trung cho đội ngũ Chấp hành viên, Thẩm tra viên, Thư ký và các Phòng THADS khu vực chủ yếu thực hiện công tác chuyên môn, nhiệm vụ tổ chức thi hành án. Nhờ đó, hiệu quả chỉ đạo được nâng lên rõ rệt, quy trình xử lý được rút ngắn, hoạt động kiểm soát trở nên thống nhất, minh bạch, góp phần khắc phục những hạn chế trước đây và phòng ngừa tiêu cực.
Song song với đổi mới tổ chức, toàn hệ thống THADS cũng đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai hàng loạt giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin như hệ thống biên lai điện tử, phần mềm hỗ trợ ra quyết định thi hành án, xử lý văn bản qua trục liên thông, thông báo qua VNeID, tăng cường sử dụng chữ ký số… Những giải pháp này đã nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, rút ngắn thời gian xử lý công việc, thu hẹp khoảng cách giữa các đơn vị, địa phương. Quan trọng hơn cả, nhờ các nỗ lực đồng bộ, việc tổ chức thi hành án đã được bảo đảm thông suốt, góp phần hoàn thành và vượt các chỉ tiêu, nhiệm vụ Quốc hội giao, khẳng định quyết tâm đổi mới, nâng cao hiệu quả của toàn hệ thống THADS.
Khó khăn phía trước và yêu cầu giải pháp trọng tâm cho năm 2026
Trong hơn một thập kỷ qua, khối lượng công việc THADS tăng với tốc độ chóng mặt. So với năm 2015, đến năm 2025 số việc phải thi hành tăng hơn 33,36%, số tiền phải thi hành tăng tới 476,79%, trong khi toàn hệ thống tinh giảm gần 1.400 biên chế. Bình quân mỗi chấp hành viên phải xử lý 123 việc với hơn 84,79 tỷ đồng mỗi năm, gấp nhiều lần so với trước đây. Đáng chú ý, chỉ trong hai tháng 7 và tháng 8/2025, Bộ Tư pháp đã giải quyết chế độ nghỉ cho gần 1.000 Chấp hành viên. Hệ quả là đến cuối tháng 9/2025, mỗi Chấp hành viên phải đảm nhiệm trung bình 342 việc, tương ứng với 235,4 tỷ đồng. Áp lực công việc nặng nề này cho thấy, nếu không kịp thời bổ sung nhân lực, nhất là đội ngũ Chấp hành viên và đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, điều hành, việc hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ năm 2026 sẽ là thách thức hết sức lớn.
Cùng với sức ép từ khối lượng công việc, giai đoạn đầu vận hành mô hình tổ chức mới cũng đặt ra nhiều khó khăn: cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, các phần mềm quản lý còn trong giai đoạn hoàn thiện, trong khi khối lượng công việc dự báo tiếp tục tăng cao.  Trước tình hình đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết Bộ đã quán triệt định hướng hành động rõ ràng: khẩn trương ổn định tổ chức, kiện toàn đầy đủ các chức danh lãnh đạo, quản lý; quyết liệt triển khai nhiệm vụ ngay từ những ngày đầu năm 2026, không để xảy ra tư tưởng “nghỉ xả hơi” sau khi kết thúc năm công tác 2025; tổ chức tuyển dụng công chức, thi tuyển Chấp hành viên nhằm bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện hoạt động thi hành án.
Song song với đó là hoàn thiện thể chế, trọng tâm là xây dựng Dự án Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10, khóa XV với nhiều đổi mới về quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm thiểu chi phí tổ chức thi hành án, đặc biệt việc đẩy mạnh thực hiện chủ trương xã hội hóa hoạt động THADS với những quy định mở rộng về phạm vi, nhiệm vụ, thẩm quyền của Thừa phát lại, Thừa hành viên được kỳ vọng sẽ giảm tải cho cơ quan THADS, đồng thời cung cấp thêm công cụ pháp lý hữu hiệu để người dân, doanh nghiệp có thêm sự lựa chọn khi yêu cầu THADS. Đây là một trong những giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả công tác THADS, bảo đảm tính minh bạch, phù hợp với xu thế, kinh nghiệm quốc tế và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.