Cứ mắc nợ là “mất tích”

Năm 2010, TAND TP.HCM tuyên buộc Công ty N. phải trả cho hai đối tác gần 10 tỉ đồng. Án có hiệu lực, Cục Thi hành án dân sự TP thụ lý vụ việc mới biết Cty này dừng hoạt động đã lâu. Tuy nhiên, khi liên hệ với các cơ quan chức năng khác, cơ quan Thi hành án nhận được thông tin Công ty N. chưa làm thủ tục giải thể hoặc phá sản. Dù vậy, Thi hành án vẫn không biết DN “giờ này nơi nao”

Tương tự, Chi cục Thi hành án dân sự một quận của TP.HCM ra quyết định yêu cầu Công ty B. phải trả nợ cho Công ty S. gần 6 tỉ đồng. Đến địa chỉ của Công ty S. ghi trong bản án, chấp hành viên chỉ thấy chỉ còn…duy nhất cái biển hiệu.

Theo đại diện Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Phú (TP.HCM) tại hội nghị sơ kết sáu tháng đầu năm 2012, chỉ tính riêng quận này đã có 45 vụ doanh nghiệp (DN) phải thi hành án bỏ địa phương đi đâu không rõ.

Đây cũng là thực tế chung của ngành Thi hành án dân sự TP. Theo Cục Thi hành án dân sự TP, mặc dù Luật DN đã quy định trình tự, thủ tục đối với DN xin giải thể hợp pháp hoặc Luật Phá sản quy định thủ tục chặt chẽ đối với các DN trong tình trạng phá sản. Tuy nhiên, trong thực tiễn lại có những DN “mất tích” mà pháp luật không điều chỉnh. Số liệu thống kê tạm thời cho thấy tại TP. Hồ Chí Minh có khoảng 250 doanh nghiệp phải thi hành án thuộc tình trạng này. Loại DN này chỉ đăng ký vốn điều lệ bằng hiện kim (không có hiện vật), khi mất tích trên thị trường đã để lại món nợ lớn phải thi hành án. Do đó, việc thi hành án đối với loại DN này trở thành tồn đọng, trong khi đó các thành viên sang lập DN này lại ung dung đi đăng ký thành lập Công ty TNHH mới.

Cũng theo Cục Thi hành án dân sự Tp. Hồ Chí Minh, đối với việc thi hành án với doanh nghiệp, một số trường hợp bản án, quyết định của Tòa án có sai sót về địa chỉ cư trú, địa chỉ trụ sở doanh nghiệp gây khó khăn cho việc xác minh điều kiện thi hành án. Hiện, cơ chế quản lý tài sản, thu nhập của tổ chức, cá nhân còn nhiều khiếm khuyết, gây khó khăn cho việc xác minh tài sản của người phải thi hành án. Bên cạnh đó, chưa có quy định cụ thể về biện pháp chế tài với DN không khai báo đầy đủ tài khoản đã mở tại các ngân hàng. Mặt khác về mặt quản lý nhà nước, Ngân hàng nhà nước không quản lý được danh sách chủ tài khoản đang có tại các Ngân hàng thương mại, nên không có đầu mối hỗ trợ các cơ quan Thi hành án dân sự khi cần tìm kiếm chủ tài khoản phải thi hành án.

Tăng cường hậu kiểm sau khi cấp phép

Cách đây nhiều năm, Thi hành án dân sự TP đã áp dụng giải pháp “bêu tên” các DN chây ỳ, trốn tránh thi hành án lên phương tiện thông tin đại chúng và website của Sở Tư pháp. Việc làm này một mặt “đánh” vào uy tín DN, mặt khác công khai để nếu nhân dân biết tin gì về DN có thể cung cấp cho thi hành án để có biện pháp xử lý. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là giải pháp tình thế, đối với nhiều DN thì “đánh” vào uy tín cũng như ..đấm vào không khí mà thôi. Nhất là khi họ không còn tồn tại mà đã đi lập DN mới để “xù” nợ

Cục Thi hành án dân sự TP. HCM đề nghị sửa đổi, bổ sung Luật DN theo hướng những người thuộc Hội đồng quản trị (hoặc hội đồng thành viên), thành viên sang lập, Ban giám đốc, kế toán trưởng không được quyền thành lập hoặc đảm nhận các chức vụ quản lý trong DN mới nếu DN cũ chưa thực hiện xong nghĩa vụ thi hành án dân sự; Cần tăng cường công tác hậu kiểm sau khi cấp giấy phép thành lập đối với DN; tăng cường sự phối hợp với các cơ quan liên quan trong việc thi hành án liên quan đến DN

Thu Hằng