Lãnh đạo đơn vị đã thành lập Tổ công tác thực hiện nhiệm vụ thi hành án phá sản tại đơn vị, bước đầu chỉ đạo Tổ công tác phá sản của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Sơn La, tập trung tổ chức thi hành Quyết định tuyên bố phá sản số 02/2022/QĐ-TBPS ngày 18/01/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La; Quyết định thi hành án số 174/QĐ-CCTHADS ngày 19 tháng 12 năm 2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Sơn La. Tổ chức thi hành đối với  1977 người có liên quan tới thu hồi khoản nợ cho Công ty Cà phê và cây ăn quả Sơn La.
Thành phố Sơn La là đô thị trung tâm của tỉnh Sơn La có 12 đơn vị hành chính cấp xã trưc thuộc, trong đó gồm 07 phường và 05 xã. Thực hiện Quyết định tuyên bố phá sản số 02/2022/QĐ-TBPS ngày 18/01/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La, liên quan tới đối tượng người phải thi hành án chiếm 11/ 12 xã phường trên địa bàn thành phố Sơn La.
Lãnh đạo đơn vị cùng Tổ công tác đã nhận định ban đầu, việc thi hành án phá sản dự đoán sẽ rất khó khăn, nhưng khi tới cơ sở, việc về từng bản, gõ từng nhà thì cảm nhận của chúng tôi là khó khăn chồng chất khó khăn. Khó từ khoảng cách địa lý, đường xá di chuyển, có những bản hoặc nhà của đương sự cách xa trung tâm và đường nhựa vài chục km đường đồi, đến những khó khăn trong quá trình giải quyết hồ sơ, khó khăn trong việc khác biệt ngôn ngữ và bởi đương sự ai cũng có lý do cho riêng mình.
Nghe tới thi hành án, thì có vẻ giản đơn là thế. Nhưng ít ai biết rằng, đằng sau một vụ việc được giải quyết là cả một câu chuyện dài. Chuyện trong lời trần tình của đương sự, chuyện trong quá trình giải quyết của chấp hành viên, công chức làm công tác thi hành án và chuyện qua cách nhìn của các cơ quan liên quan.
Thật khó để thấy được nghề nào vừa gần nhân dân lại xa nhân dân đến vậy. Gần bởi lẽ đối tượng của cơ quan thi hành án là người dân, xa là bởi chẳng ai tự dưng muốn gần thi hành án bởi gần thi hành án là đụng chạm tới quyền lợi của mỗi cá nhân.
Lại viết tiếp về câu chuyện thi hành án phá sản của chúng tôi…!
Đó là từ những tháng ngày của năm 2024. Có những ngày nắng gió, chân phồng rộp, mồ hôi nhễ nhại, quần xắn tới đầu gối, lại có những ngày mưa giông, bão lũ nước chảy thành dòng tràn từ đồi xuống đường, nước trắng xoa mênh mông không nhìn thấy đường đi, chúng tôi kéo tay và bám giữ nhau cho đến khi tới được nhà đương sự. Nhưng có khi tới nơi, nhà cửa đương sự vắng lặng, khi thì có vài đứa trẻ con ngơ ngác, lén lút chơi dưới sàn. Hỏi ra thì chúng tôi mới biết đương sự đi làm ở nương xa, hoặc ở nhà nương mà không về.
Chúng tôi lại lẳng lặng nhìn nhau, ngồi chờ đương sự. Trong cái không khí im ắng chỉ để thở vì mệt, ai trong chúng tôi cũng hiểu, phối hợp với chính quyền xã, bản để làm việc với đương sự tại nhà nhưng chẳng mấy khi đương sự “mặn mà” đón tiếp. Bởi không …. trốn, thì…. tránh… và thi hành án dân sự là thế mà.
Tiếp những ngày tháng sau đó, chúng tôi có nhiều dịp để làm việc với người phải thi hành án tại Nhà Văn hoá của Bản hoặc Tổ. Sau khi tuyên truyền, vận động và giải thích, chúng tôi được nghe nhiều trình bày, phân trần. Hội trường Nhà Văn hoá có lúc xôn xao, có khi lại thì thầm. Phần vì người dân làm việc theo đám đông thì chẳng ai chịu nghe ai nói, ai cũng muốn được nói cho thoả nỗi lòng mình. Điều chúng tôi nắm bắt được sau mỗi buổi làm việc là hầu như chẳng ai “tự nguyện” thi hành Bản án, Quyết định được tựu chung bởi các nguyên do rằng:
Thứ nhất, Công ty Cà phê và cây ăn quả Sơn La ký hợp đồng với các hộ dân và thống nhất thu nợ bằng hình thức tiền mặt hoặc hoặc thu nợ bằng nông sản (quả cà phê) mà bà con canh tác được. Tuy nhiên việc thu nợ không được thực hiện đều, suốt một thời gian dài Công ty không tổ chức thu nợ, sau đó công ty phá sản mà không ai biết. Đến nay người dân vừa phải chịu khoản nợ gốc và nợ lãi. Điều mà đáng lẽ ra, nếu Công ty tổ chức thu nợ đều đặn có hộ dân sẽ không còn nợ và không phải chịu lãi.
Thứ hai, Công ty tổ chức thu nợ nhưng không bàn giao chứng từ đối trừ khoản nợ cho người dân hoặc bàn giao không đầy đủ giấy tờ thanh toán cho dân. Thời gian thực hiện thanh toán đã quá lâu, cho đến thời điểm Công ty phá sản, các hộ không còn lưu giữ được giấy tờ thanh toán hoặc giấy tờ thanh toán bị hư, hỏng, mối mọt do thời gian, không nhìn rõ được số tiền để làm cơ sở giải quyết.
Thứ ba, Công ty Cà phê và cây ăn quả Sơn La đầu tư phân, giống cho bà con canh tác và trồng trọt tuy nhiên chất lượng cây giống không phù hợp với khí hậu của Sơn La do đó, sản lượng cà phê cho quả không cao hoặc không tạo ra được sản phẩm để thu hoạch.
Thứ tư, Trong quá trình canh tác, do ảnh hưởng tiêu cực từ thời tiết, tình hình lạnh, sương muối kéo dài trên địa bàn thành phố Sơn La, hàng nghìn hecta cà phê bị cháy, nông dân mất trắng mùa màng. Công ty đã cử người cùng với bà con đi kiểm tra và thống nhất trừ nợ hỗ trợ xong kể từ đó tới nay chưa hề có thông báo trừ nợ hay khoản hỗ trợ nào.
Bên cạnh đó, quá trình xác minh tại cơ sở, chúng tôi còn nắm bắt được nhiều thông tin khác như: có những hộ người phải thi hành án đã chết do già cả, bệnh tật, ốm đau, tai nạn… những người thân của đương sự hiện nay cũng đã già, không còn nhớ, ốm đau bệnh tật sống phụ thuộc con cháu hoặc phần khác họ đã chuyển đi nơi khác; người thì không biết gì về khoản nợ của người phải thi hành án do thời điểm ký hợp đồng họ còn quá trẻ hoặc chưa được sinh ra…. và còn rất nhiều thông tin khác nữa ….
Thế mới nói, thi hành Bản án, Quyết định phá sản trong thi hành án dân sự chưa bao giờ là dễ dàng. Đó cũng chỉ là một trong rất nhiều những câu chuyện trong hành trình làm nghề thi hành án dân sự. Hơn ai hết chúng tôi hiểu rằng, thi hành án dân sự là tổ chức thi hành các Bản án, Quyết định đã có hiệu lực pháp luật, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Nhưng điều chúng tôi trăn trở là với những Bản án như trên thì liệu bao giờ mới thi hành án được triệt để, bao giờ người phải thi hành án mới “hết nợ”?
Tạm gác lại năm 2024, để bước sang năm 2025 cùng chào đón nhiều điều mới mẻ. Hoà chung công tác sát nhập, tinh gọn bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Ai biết rằng “nghề thi hành án” sẽ tồn tại ở mô hình nào và ở hình thức nào. Nhưng với quyết tâm chính trị cao nhất, dù ở vị trí nào còn phục vụ cho đất nước, cho nhân dân là còn hết mình. Chúng tôi tin tưởng rằng, những điều đẹp đẽ đang còn ở phía trước. Hi vọng được tiếp tục cống hiến với nghề để viết tiếp câu chuyện còn đang dang dở. Chúng tôi vẫn nói với nhau rằng “Nghề Thi hành án dân sự _ Câu chuyện của chúng tôi!”