Quang cảnh Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tại điểm cầu chính Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Ảnh: TTXVN
 

Sáng 07/02/2026, tại Phòng họp Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (1). Trong tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV về “tổ chức thực hiện đến cùng”, truyền thông chính sách về Luật Thi hành án dân sự năm 2025 không chỉ là tuyên truyền, mà đã trở thành một khâu trực tiếp của quá trình tổ chức thi hành pháp luật, góp phần tạo đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu lực thực thi. Hội nghị nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ quán triệt nghị quyết sang tổ chức thực hiện nghị quyết một cách quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả ngay từ đầu nhiệm kỳ. Trong bối cảnh đó, việc triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025 nổi lên như một phép thử quan trọng đối với năng lực tổ chức thực hiện pháp luật của bộ máy nhà nước, phản ánh mức độ hiện thực hóa Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định rõ yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức lãnh đạo, trong đó nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Khác với các nhiệm kỳ trước, Đại hội XIV đặt trọng tâm đặc biệt vào khâu “tổ chức thực hiện đến cùng”, coi đây là thước đo thực chất của năng lực cầm quyền, năng lực quản trị quốc gia và mức độ hiện thực hóa Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, việc Quốc hội khóa XV thông qua Luật Thi hành án dân sự năm 2025 là một dấu mốc quan trọng, không chỉ ở phương diện hoàn thiện thể chế pháp luật mà còn ở phương diện đổi mới tư duy lập pháp, quản trị và tổ chức thực hiện pháp luật. Luật được ban hành trong thời điểm toàn hệ thống chính trị đang triển khai sâu rộng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đồng thời gắn với các nghị quyết chiến lược quan trọng của Bộ Chính trị về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025 vì vậy không chỉ là nhiệm vụ chuyên ngành của Bộ Tư pháp và hệ thống cơ quan thi hành án dân sự, mà là một nội dung quan trọng trong quá trình cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV, trực tiếp góp phần nâng cao hiệu lực pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, củng cố niềm tin của Nhân dân vào công lý và kỷ cương pháp luật.
Yêu cầu của Nghị quyết Đại hội XIV đối với tổ chức thực hiện pháp luật
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, Đảng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương; kiểm soát quyền lực; nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan công quyền; lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm tiêu chí đánh giá.

Đối với lĩnh vực tư pháp nói chung và thi hành án dân sự nói riêng, yêu cầu này càng có ý nghĩa đặc biệt. Thi hành án dân sự là khâu cuối cùng của quá trình tố tụng, là nơi kiểm nghiệm thực chất giá trị của bản án, quyết định của Tòa án. Một hệ thống pháp luật dù được xây dựng chặt chẽ đến đâu nhưng nếu các bản án, quyết định không được tổ chức thi hành đầy đủ, kịp thời thì quyền và lợi ích hợp pháp của người dân vẫn chưa được bảo đảm trọn vẹn, niềm tin vào pháp luật và công lý bị suy giảm.
Luật Thi hành án dân sự năm 2025 – bước hoàn thiện thể chế
Luật Thi hành án dân sự năm 2025 được ban hành trong bối cảnh Đảng đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng về xây dựng và hoàn thiện thể chế, nổi bật là Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới (2). Nghị quyết này nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; coi thi hành pháp luật là khâu then chốt quyết định hiệu lực, hiệu quả của hệ thống pháp luật.
Quán triệt tinh thần đó, Luật Thi hành án dân sự năm 2025 đã có nhiều đổi mới quan trọng. Trước hết, Luật tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức cơ quan thi hành án dân sự theo hướng tinh gọn, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, phù hợp với việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Việc xác định rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan thi hành án dân sự các cấp góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và trách nhiệm cá nhân trong tổ chức thi hành án.
Bên cạnh đó, Luật đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án dân sự, công nhận giá trị pháp lý của hồ sơ điện tử, mở rộng việc thực hiện các thủ tục trên môi trường số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan có liên quan. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (3), qua đó góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Luật cũng đơn giản hóa nhiều trình tự, thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết việc thi hành án, đồng thời quy định rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể trong quá trình thi hành án. Những đổi mới này nếu được tổ chức thực hiện nghiêm túc sẽ góp phần hạn chế khiếu nại, tố cáo, nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và cá nhân.
Hoàn thiện quy định dưới luật, tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực
Thực tiễn triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025 cho thấy, để Luật thực sự đi vào cuộc sống, việc ban hành và hoàn thiện kịp thời, đồng bộ các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành có ý nghĩa quyết định. Nếu chậm trễ hoặc thiếu thống nhất trong quy định dưới luật, nguy cơ phát sinh vướng mắc, ách tắc trong tổ chức thi hành án là rất lớn, làm giảm hiệu quả của cải cách thể chế.
Từ góc độ tổ chức bộ máy và quản trị nguồn nhân lực, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của hệ thống cơ quan thi hành án dân sự; bảo đảm sự phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu tinh gọn bộ máy theo các chủ trương lớn của Đảng. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế quản trị nguồn nhân lực hiện đại, gắn trách nhiệm, quyền hạn với vị trí việc làm, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho đội ngũ chấp hành viên, công chức thi hành án dân sự, đặc biệt là về kỹ năng nghiệp vụ, kỹ năng số và bản lĩnh nghề nghiệp.
Việc hoàn thiện đồng bộ các quy định dưới luật về tổ chức bộ máy, quản trị nguồn nhân lực thi hành án dân sự không chỉ là yêu cầu kỹ thuật pháp lý, mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm Luật Thi hành án dân sự năm 2025 được triển khai thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước (4).
Kỷ cương, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm thực thi
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, đồng thời khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong đội ngũ cán bộ, công chức. Đối với lĩnh vực thi hành án dân sự – nơi thường xuyên xử lý các vụ việc phức tạp, giá trị tài sản lớn, lợi ích đan xen – yêu cầu này càng mang tính cấp thiết.
Việc siết chặt kỷ cương là điều kiện cần thiết để bảo đảm mọi quyết định thi hành án được thực hiện đúng pháp luật, công khai, minh bạch. Tuy nhiên, nếu chỉ nhấn mạnh kiểm soát mà thiếu cơ chế bảo vệ cán bộ làm đúng, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, rất dễ dẫn đến tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm, làm việc cầm chừng, kéo dài thời gian thi hành án.
Do đó, triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025 cần đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa kiểm soát quyền lực và khuyến khích tinh thần trách nhiệm, sáng tạo. Cần hoàn thiện cơ chế hướng dẫn nghiệp vụ thống nhất; tăng cường đối thoại, giải đáp vướng mắc từ thực tiễn; kịp thời biểu dương, bảo vệ những cán bộ làm đúng, làm hết trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Thực tiễn triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025
Thực tiễn triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025 cho thấy, ngay từ giai đoạn chuẩn bị hiệu lực, hệ thống thi hành án dân sự đã có những bước chuyển động rõ nét nhằm bảo đảm Luật đi vào cuộc sống một cách đồng bộ, thực chất. Trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tư pháp, Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã chủ động rà soát tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan thi hành án dân sự địa phương, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu tinh gọn, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này (5).
Cùng với việc kiện toàn tổ chức và chuẩn bị nguồn nhân lực, công tác truyền thông chính sách về thi hành án dân sự được xác định là một khâu quan trọng trong tổ chức thực hiện Luật. Việc xây dựng kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ chấp hành viên, công chức thi hành án dân sự gắn với vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ mới thể hiện rõ định hướng chuyển từ quản lý hành chính thuần túy sang quản trị hiện đại, lấy năng lực thực thi làm trung tâm; đồng thời, nhiều quy trình nghiệp vụ nội bộ đã được rà soát, cập nhật để bảo đảm thống nhất với các quy định mới của Luật (6).
Đáng chú ý, quán triệt tinh thần “tổ chức thực hiện đến cùng” của Nghị quyết Đại hội XIV, truyền thông chính sách được xác định không chỉ là hoạt động tuyên truyền, mà là một bộ phận cấu thành của quá trình tổ chức thi hành pháp luật. Việc Cục Quản lý Thi hành án dân sự chủ động đưa các nội dung của Luật Thi hành án dân sự năm 2025 lên các kênh truyền thông chính thống, trong đó có chuyên mục “Tiêu điểm chính sách” trên kênh VTV1, đã góp phần lan tỏa kịp thời thông tin chính sách, tạo sự thống nhất trong nhận thức và tăng cường đồng thuận xã hội trong quá trình thực thi pháp luật (7).  
Song song với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án dân sự đang từng bước được triển khai trên phạm vi toàn quốc, gắn với việc xây dựng, vận hành nền tảng số thi hành án dân sự và cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tư pháp. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao tính công khai, minh bạch, rút ngắn thời gian giải quyết việc thi hành án, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho người dân và doanh nghiệp (8).
Những kết quả bước đầu này cho thấy quyết tâm chính trị và sự chủ động của ngành thi hành án dân sự trong việc cụ thể hóa Luật Thi hành án dân sự năm 2025, đồng thời phản ánh đúng tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện pháp luật trong giai đoạn phát triển mới, trong đó truyền thông chính sách được đặt đúng vị trí là một khâu không thể thiếu của quá trình tổ chức thực hiện.
Triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025 trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa có ý nghĩa lâu dài đối với quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây không chỉ là câu chuyện của việc ban hành luật và văn bản hướng dẫn, mà là quá trình đổi mới toàn diện tư duy lãnh đạo, phương thức tổ chức thực hiện và văn hóa tuân thủ pháp luật.
Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ góp phần quan trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, củng cố niềm tin xã hội vào công lý và kỷ cương pháp luật, qua đó trực tiếp hiện thực hóa các mục tiêu, khát vọng phát triển đất nước mà Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.